Twijfel jij wel eens?

Zo vlak voor het uitgeven, lanceren en presenteren van mijn boek Ik mis Wanda – Je broer of zus verloren? slaat de twijfel geregeld toe. Dagelijks, zelfs. Op vlakken die ik niet had kunnen bedenken. Ken je dat? Dat je over de dingen waar je zo van overtuigd bent, toch ineens kan twijfelen? (meer…)

Het leven loopt zoals het loopt

Ken je dat? Dat je vol vertrouwen en helderheid een doel voor ogen hebt? En dat je daar dan alles aan wil doen om dat doel te behalen? En dat dan het leven loopt zoals het loopt en dat doel verder weg lijkt dan ooit? Hou je dan vertrouwen in je doel? Of beter gezegd, hou je dan vertrouwen in jezelf, dan je je doel haalt?
(meer…)

De schok – oorsprong van de reis

Op 22 december 1998 werd Wanda geopereerd. Ik was de avond ervoor al naar het AMC in Amsterdam gekomen, om naast haar in haar kamer te slapen, haar te steunen en haar de volgende ochtend vroeg naar de operatiekamer te kunnen brengen. De rest van de dag heb ik in de omgeving doorgebracht, uren wachtend op een telefoontje over het verloop van de operatie. Dat telefoontje kwam vroeg in de middag. Het nieuws was verpletterend: na 4 jaar was de kanker terug, in hevige vorm. (meer…)

Schuldgevoelens

Tijdens het schrijven van mijn boek worden sommige onderwerpen steeds duidelijker. Andere onderwerpen, echter, worden steeds vager. Gelukkig zijn die in de minderheid, al leiden ze wel tot onzekerheid. Bijvoorbeeld over het onderwerp schuldgevoelens. Iedereen die een broer of zus heeft verloren zal dit op een geheel persoonlijke manier beleven. Niet iedereen zal zich schuldig voelen, en al helemaal niet op dezelfde manier. (meer…)

De passie voor Pasen

Het passieverhaal voor Pasen doet mij op meerdere manieren herinneren aan het lijden van mijn zusje Wanda. Nee, er is geen sprake van wederopstanding in haar geval. Of het moet zijn dat ik via mijn boek bijdraag aan een overdrachtelijke wederopstanding. (meer…)

Rouw, rouwer, rouwst

Hoe meer verhalen ik lees van mensen die, net als ik, een broer of zus hebben verloren, hoe duidelijker het wordt dat aandacht voor dit onderwerp heel belangrijk is. Een grote gemene deler onder de ontzuste en ontbroerde broers en zussen is dat men zich vaak alleen voelt staan – er wordt zelden gevraagd hoe het is met die broer of zus. Dit wordt versterkt door het gevoel dat bij veel rouwende broers en zussen leeft die het leed van hun ouders zien, evenals het leed van partner die al dan niet met kinderen achterblijft.

Door de zorg om andere dierbaren gaan broers en zussen vaak voorbij aan hun eigen verdriet. Vaak vinden ze het verdriet van die partner (met of zonder opgroeiende kinderen) of de ouders ook ‘groter’ of ‘erger’ dan hun eigen verdriet. Ik herken dit zelf ook en ik vind het bijzonder steeds terug te lezen dat mijn gevoel hierover geen uitzondering vormt.

Maar het is geen kwestie van vergelijken, van wie er meer verdriet heeft. Er bestaat geen trap van vergelijking van rouw, rouwer, rouwst. De relatie tot een broer of zus is zo vanzelfsprekend dat daar gemakkelijk over heen gekeken kan worden, met alle gevolgen van dien. De conclusie moet toch zijn dat ook een broer of zus ruimte, tijd en erkenning nodig heeft om te rouwen.

Ik wil graag mijn steentje bijdragen aan een gezonde, heilzame maatschappelijke discussie over de impact van het verlies van een broer of zus. Daarom nodig ik iedereen van harte uit om te reageren op dit artikel. Rouwen is nodig, samen rouwen is heilzaam en en mogen rouwen biedt toekomstperspectief.